Tâm thư số 3 - Kẻ thất bại

Hà Nội, ngày 23 tháng 6 năm 2026,

Gửi con của ba,

Hai bức thư trước ba gửi con đều nói về những bài học và những lời khuyên của ba, tức là ba nói về những điều ba học được và ba trải nghiệm được. Nhưng với bức thư này, ba muốn kể cho con về sự thất bại của ba, sự yếu kém của ba, và hiện vẫn là vấn đề mà ba đang gặp phải, mặc dù mục tiêu của ba không phải là như vậy. Ba luôn muốn mình không có tư duy, hành động của một kẻ thất bại, nhưng đôi khi trong cuộc sống có nhiều tình huống thật khó và thử thách mình. Ba muốn kể cho con về việc này và cũng để lồng ghép với những bài học và những lời khuyên cho con.

Xét trên phương diện tư duy và hành động, chỉ có 2 kiểu người - người chiến thắng (winner) và kẻ thất bại(loser). Người chiến thắng luôn tìm cách để thực hiện mục tiêu của mình, dẫu khó khăn đến đâu, môi trường trở ngại như nào, không ca thán, không than phiền, chỉ tìm cách để nâng cao kỹ năng để cuối cùng có thể làm được việc của mình. Và ngược lại, kẻ thất bại thì luôn tìm đủ lý do, tìm đủ cách để đổ lỗi cho người khác, cho những khó khăn mà mình gặp phải, luôn tìm cách né tránh vấn đề.

Và ở kỳ học này, kỳ 2 năm 4 mà ba học, ba gặp phải tình trạng tương tự, có một môn mà một thầy giáo đặt ra yêu cầu cực kỳ cao cho bài tập lớn, bài cuối kỳ của môn học, là phải nghiên cứu tìm tòi ra một thứ gì đó mới, hơn là chỉ code lại những phương án mà những tác giả trước đưa ra. Đó là một khó khăn vì mới kỳ trước chỉ học nhập môn học máy, mà kỳ này đã phải nghiên cứu các mô hình học sâu, thuật toán,…vv để cố gắng cải thiện nó. Ngoài ra, do nhóm có nhóm trưởng khá giỏi nên cả nhóm đồng ý chọn theo nhóm trưởng - đó là một đề tài tương đối khó, nên nhiệm vụ thành ra tương đối khó. Và ba khi đó trong quá trình nghiên cứu và làm bài thì thấy do bị thiếu kiến thức nền tảng về môn học sâu, do đó rất khó để hiểu và áp dụng, cải thiện được những phương án để giải bài tập lớn. Dần dần, do cứ mỗi tháng cần phải báo cáo tiến độ, nhưng khi đó nghiên cứu không ra kết quả, dần dần với ba đó là việc rất áp lực, áp lực đến nỗi mà ba phải 2 lần nhắn riêng cho thầy để trải lòng và than với thầy là yêu cầu của thầy cao quá, …vv. Và với thầy, đến lần thứ 2 ba nhắn thì thầy đã thực sự không thích cái hành động đó của ba. Như vậy, xét tổng thể thì rõ ràng những hành động của ba cho thấy rằng, ba chọn tư duy của một kẻ thất bại. Nếu muốn mình có tư duy của một người chiến thắng, trong trường hợp đó rõ ràng cần tự học, tự tìm hiểu, cố gắng để tìm ra các cách để làm được bài tập thay vì đi than với thầy như ba. Mặc dù khi đó thực sự là quãng thời gian rất khó khăn của ba khi lần đầu tiên ba thấy áp lực với việc học, trước đây chưa bao giờ ba cảm thấy áp lực, ghét việc học mà hầu như thấy hay khi tìm hiểu về nó, có thể do khi tự học, nếu thấy khó thì mình có thể có thời gian để nghiên cứu kỹ, không bị áp lực về thời gian, điểm số hoặc đơn giản là tìm hiểu thứ khác, học thứ khác nên không bị áp lực, nhưng nhìn chung thì việc học với ba là một việc hoàn toàn tự nguyện và khi tìm hiểu nhiều thứ ba thực sự thấy nó hay ho và lôi cuốn. Mặc dù như vậy, thì lựa chọn của ba cũng đã cho thấy tư duy của một kẻ thất bại, và ba có thể tự thấy điều đó khi nhìn lại toàn bộ hành trình đã qua.

Tuy vậy, có lẽ nhận ra mình có tư duy của một kẻ thất bại dù luôn muốn mình không bao giờ có nó vẫn là một tín hiệu tốt, ba vẫn đang cố gắng để sửa điều đó, cố gắng để không làm những hành động hoặc một quyết định có tính chất, có tư duy, cách suy nghĩ của một kẻ thất bại nữa. Do đó, thực ra qua câu chuyện này, ba chỉ muốn nói với con rằng, có thể con sẽ có những hành động, lựa chọn mà sau này con hối tiếc vì nó, hoặc đơn giản là không phải là mục tiêu mà con hướng đến, hãy từ đó mà cố gắng sửa đổi, cải thiện. Mình biết mình còn thiếu sót nhiều cũng đã tốt hơn rất nhiều người không hề nhận ra những thiếu xót của mình rồi, và sau đó hãy cố gắng, nỗ lực để cải thiện nó. Mình kém không phải là một điều gì đó kinh khủng, nhưng biết mà không muốn cải thiện, không chịu bắt tay vào làm thì đó là một điều khác, đó là một điều cho thấy tư duy của một kẻ thất bại. Chọn lối tư duy nào là việc của con, ba luôn yêu thương con như vậy, nhưng nếu con muốn trở thành người chiến thắng, thì những lối tư duy, những lựa chọn của kẻ thất bại sẽ là vật ngáng đường con trong hành trình đó và con cần phải loại bỏ , vượt qua nó để có thể đạt được mục tiêu của mình. Ba chúc con làm được điều mà con muốn, cho dù vất vả khó khăn đến đâu!!!

Hà Nội, ngày 28 tháng 6 năm 2026,

Ba của con.